پاورپوینت درس اندازه گیری و سنجش در علوم تربیتی دکتر علی اکبر سیف شامل 313 اسلاید قابل ویرایش
معرفی واحد درسی
- نام درس: اندازه گیری و سنجش در علوم تربیتی
- نام مولف: دکتر علی اکبر سیف
- نام رشته تحصیلی: علوم تربیتی، گرایش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی
- تعداد واحد درس: ۲ واحد نظری، ۱ واحد عملی
- ارائه در ترم: سوم
- پیش نیاز: روش های آماری در علوم تربیتی
هدف کلی درس
دانشجویان رشته علوم تربیتی پس از گذراندن روانشناسی عمومی و تربیتی و روش های آمار با اخذ این واحد درسی، با روش ها و فنون گوناگون اندازه گیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و تفسیر نتایج آنها آشنا می شوند.
فصل اول
عنوان فصل: تعریف و انواع آزمون ها در آموزش و پرورش و روانشناسی
اهداف کلی
آشنایی با تعریف آزمون، اندازه گیری و ارزشیابی در آموزش و پرورش و روانشناسی و انواع آزمون های روانی و پرورشی و انواع ارزشیابی پیشرفت تحصیلی.
اهداف دقیق آموزشی فصل اول
از دانشجویان انتظار می رود پس از مطالعه این فصل اصطلاحات زیر را تعریف، توضیح و بیان نمایند:
- آزمون، انواع آزمون ها، اندازه گیری و ارزشیابی و تفاوت آنها، ویژگی های ارزشیابی تشخیصی، تکوینی و تراکمی، حوزه های شناختی، عاطفی و روانی-حرکتی، مقایسه آزمون های استعداد و پیشرفت تحصیلی، ارزشیابی ملاکی و هنجاری.
ارائه محتوای فصل اول
مطالبی که در این فصل معرفی می شوند از این قرارند:
- تعریف آزمون، انواع آزمون، آزمون های توانایی، آزمون های عاطفی، آزمون های شخصیت، آزمون های علاقه و نگرش، تعریف ارزشیابی پیشرفت تحصیلی، انواع ارزشیابی در آموزش و پرورش، ارزشیابی ملاکی، ارزشیابی هنجاری، ارزشیابی تکوینی، تشخیصی و تراکمی.
وسایل اندازه گیری در آموزش و پرورش و روانشناسی
با توجه به این که صفات و ویژگی ها در این علوم کیفی است، به جهت اندازه گیری آنها و تبدیل به داده های کمی، به ابزار اندازه گیری نیاز دارد که مهم ترین آنها عبارتند از:
- آزمون
- مشاهده
- مصاحبه
- پرسشنامه
تعاریف آزمون از دیدگاه صاحب نظران
- آزمون (test): شامل مجموعه ای از سوالات است که در اختیار فرد گذاشته می شود تا به آن جواب دهد.
- گیج (gage): آزمون را یک روش نظام دار برای اندازه گیری نمونه ای از رفتار فرد می داند تا بتوان آن رفتار را با توجه به معیار یا هنجار ارزشیابی کرد.
انواع آزمون ها
- به طور کلی به دو دسته آزمون های توانایی و آزمون های عاطفی تقسیم می شوند.
- هر یک از این آزمون ها دارای تقسیماتی است که به صورت نمودار نشان داده می شود.
توضیح مختصر آزمون های توانایی
آزمون های توانایی (ability):
آموخته ها، مهارت ها و استعدادهای افراد را می سنجد که دسته ای توانایی های شناختی (cognitive) و دسته ای دیگر توانایی های روانی-حرکتی (psychomotor) هستند که به تعاریف مختصر هر دسته می پردازیم.
آزمون های استعداد (aptitude)
این دسته از آزمون های توانایی یا آمادگی فرد را برای انجام دادن کارهایی که در پیش دارد و همچنین ظرفیت او را برای یادگیری های مختلف می سنجد. به طور کلی این آزمون ها ناظر به آینده اند و برای پیش بینی موفقیت های آن فرد به کار می روند؛ همانند آزمون های هوش کلی و استعدادهای فرد.
آزمون های پیشرفت تحصیلی
این آزمون ها دانش و مهارت هایی را که فرد تا لحظه اجرای آزمون کسب کرده است اندازه می گیرد و بر خلاف آزمون های استعداد، ناظر به گذشته اند، یعنی برای تعیین آموخته های قبلی است.
مثال: آزمون های ریاضی، فیزیک، مهارت های فنی.
آزمون های عاطفی
این آزمون ها ویژگی های عاطفی و شخصیتی افراد را می سنجند.
آزمون های عاطفی وضع موجود آزمون شونده را در موقعیت های طبیعی می سنجد.
آزمون های عاطفی
- آزمون شخصیت
- آزمون علاقه
- آزمون نگرش
- و غیره
تعریف شخصیت
شخصیت را به صورت مجموعه رفتارهای فرد در موقعیت های اجتماعی می توان تعریف کرد که عده ای از روانشناسان علاوه بر رفتارهای آشکار، ویژگی های غیر رفتاری از جمله هوش، پیشرفت، کیفیت صدا، وضع ظاهر را به این تعریف اضافه می کنند.
توضیح مختصر ابزارهای اندازه گیری شخصیت
- پرسشنامه های گزارش شخصی: این ابزارها وسایلی هستند که در آن فرد نظر شخصی خود را نسبت به خود بیان می کند.
- پرسشنامه های جامعه سنجی: در این ابزارها افراد دیگر نظرشان را نسبت به فرد مورد نظر بیان می کنند.
- فنون مشاهده ای: در این نوع رفتار فرد در یک موقعیت بخصوص زیر مشاهده قرار می گیرد.
اندازه گیری و سنجش سیف
- ارزشیابی تشخیصی (diagnostic): جهت تشخیص مشکلات یادگیری آزمون شوندگان و روش های مناسب رفع مشکل به کار می رود.
- تکوینی (formative): جهت آگاهی یافتن از نحوه یادگیری آزمون شوندگان برای تعیین نقاط قوت و ضعف آنان به کار می رود.
- ارزشیابی تراکمی (summative): برای تمامی آموخته های آزمون شوندگان در طول یک دوره آموزشی به کار می رود.
- آزمون های مورد نیاز برای سنجش هدف های آموزشی
- حوزه شناختی: آزمون های توانایی های شناختی که به صورت کتبی در قالب آزمون های پیشرفت تحصیلی تهیه و اجرا می شود.
- حوزه عاطفی و روانی حرکتی: بیشتر با پرسشنامه ها و آزمون های عملی سنجش می شوند.
موارد استفاده آزمون گسترده پاسخ
در این آزمون که آزمون شونده در پاسخ دادن آزاد است تا به نحوه منطقی و منسجم اندیشه های خود را بر روی کاغذ آورد، جهت سنجش هدف های ترکیب و ارزشیابی به کار می رود.
مشخصات انواع آزمون های کوتاه پاسخ
- کوتاه پاسخ نوع پرسشی: سوال به صورت جمله استفهامی طرح می شود که پاسخ کوتاهی دارد.
- کامل کردنی: سوال به صورت یک جمله ناقص نوشته می شود که در آن یک جای خالی وجود دارد و باید آن پر شود.
- تشخیصی: سوال به صورت یک موضوع یا مطلب ارائه می شود که آزمون شونده باید جواب آن را تداعی کند.
توضیح مختصر آزمون های عینی
- صحیح و غلط: در این نوع سوال ها آزمون شونده جواب درست را از غلط تشخیص می دهد.
- جور کردنی: تعدادی پاسخ را با تعدادی پرسش جور می کند.
- چند گزینه ای: جواب درست را از میان جواب های پیشنهادی بر می گزیند.
توضیح انواع سوالات چند گزینه ای
- تنها گزینه درست: تنها یکی از گزینه ها درست و بقیه کاملاً غلط هستند.
- نوع بهترین گزینه: در این نوع همه گزینه ها درست هستند اما یکی از آن ها از همه درست تر است.
- نوع منفی: تنها سوال به صورت منفی است لذا همه گزینه ها به جز یکی غلط هستند.
نمونه سوال دانش روال ها و تولی ها
مراحل زندگی مگس خانگی به ترتیب عبارتند از:
- کرم – تخم – شفیره – مگس بالغ
- شفیره – کرم – تخم – مگس بالغ
- شفیره – تخم – کرم – مگس بالغ
- تخم – کرم – مگس بالغ – شفیره
- تخم – کرم – شفیره – مگس بالغ
فهرست مطالب:
- فصل اول: تعریف و انواع آزمون ها در آموزش و پرورش و روانشناسی
- فصل دوم: تهیه طرح آزمون پیشرفت تحصیلی
- فصل چهارم: آزمون های کوتاه پاسخ
- فصل پنجم: آزمون های صحیح ـ غلط و جور کردنی
- فصل ششم: آزمون های چند گزینه ای
- فصل هفتم: سنجش هدف های آموزشی مختلف با انواع آزمون ها
- فصل هشتم: اجرای نمره گذاری و تحلیل آزمون ها
- فصل نهم: هنجارها و نیمرخ ها
- فصل دهم: روایی آزمون
- فصل یازدهم: پایایی آزمون
هنوز نظری ثبت نشده است.