این پاورپوینت به بررسی مفهوم موسیقی درمانی، روش های اجرای آن، انتخاب موسیقی درمانگر و تاثیرات مثبت موسیقی بر سلامت جسمی و روانی می پردازد.
موسیقی درمانی چیست؟
در تمدن باستانی یونان، رابطه ای ژرف میان موسیقی و فرآیند درمان مشاهده می شد. این پیوند چنان اهمیتی یافته بود که در افسانه ها به صورت بخشی از ویژگی های خدایی چون آپولو جلوه گر شده بود؛ یعنی همان ایزدی که هم نماد پزشکی و هم تجسم موسیقی به شمار می رفت. در نگاه یونانی ها، بیماری نتیجه اختلال در هماهنگی درونی بدن انسان تلقی می شد و بر این باور بودند که موسیقی، به واسطه تاثیر معنوی و اخلاقی خود، قادر است این ناهماهنگی را برطرف ساخته و دوباره نظم و سلامت را به فرد بازگرداند.
مطالعات علمی انجام شده بیانگر آن است که غده تالاموس، که نقشی کلیدی در مغز دارد، امواج صوتی را دریافت کرده و از طریق سیستم عصبی، در تعامل با تخیل و حافظه به آن ها پاسخ می دهد. در ادامه این فرآیند، غده هیپوفیز که تحت تاثیر دستورات دریافتی از تالاموس قرار دارد، به اصوات منظم و موزون واکنش نشان داده و با ترشح موادی خاص، منجر به آزاد شدن ترکیبی به نام آندروفین در بدن می شود. آندروفین، به دلیل خاصیت آرام بخشی و کاهش درد، نقشی حیاتی در فرآیند بهبود روانی و جسمی ایفا می کند.
چنین تاثیراتی، اهمیت موسیقی درمانی را در حوزه پزشکی برجسته می سازد؛ چرا که این شیوه، به طور طبیعی موجب ترشح آندروفین شده و افزون بر تسکین درد، حس نشاط و سرزندگی را نیز برای فرد به همراه دارد. در این زمینه، پژوهشی که توسط کولن در سال ۱۹۹۲ در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان سنت جرج لندن صورت پذیرفت، نشان داد که استفاده از موسیقی نقش چشمگیری در کاهش درد و آرام سازی شرایط بحرانی بیمارانی که در بخش ICU بستری بودند، ایفا کرده است.
جلسات موسیقی درمانی به چه شکل برگزار می شود؟
از آنجا که موسیقی درمانی در زمینه های متنوعی قابل بهره برداری است و جمع وسیعی از بیماران را شامل می شود، شیوه های اجرای این جلسات و همچنین مدت زمان آن بسته به شرایط متفاوت خواهد بود. زمانی که فرد با یک موسیقی درمانگر درباره بیماری یا شرایط خاص خود مشورت می کند، درمانگر ابتدا در خصوص نشانه ها و نیازهای شخصی او گفت و گو خواهد کرد. در همین راستا، وضعیت سلامت جسمانی، احساسات فردی، تعاملات اجتماعی و مواردی نظیر توانایی های شناختی و مهارت های ارتباطی نیز مورد بررسی و ارزیابی دقیق قرار می گیرد.
انتخاب نوع موسیقی که قرار است در فرآیند درمان استفاده شود، تصمیمی است که هم درمان جو و هم درمانگر در آن مشارکت خواهند داشت. این انتخاب با در نظر گرفتن علائق شخصی و همچنین نیازهای درمانی انجام می شود. فرد می تواند هر سبکی از موسیقی، از قطعات کلاسیک گرفته تا موسیقی جاز یا سایر ژانرها را بر اساس تمایل خود برگزیند.
نکته قابل توجه این است که برای حضور در جلسات موسیقی درمانی، هیچ پیش زمینه ای در نوازندگی یا دانش موسیقایی لازم نیست و افراد بدون داشتن تجربه قبلی نیز می توانند از این شیوه درمانی بهره مند شوند.
چگونه یک موسیقی درمانگر انتخاب کنیم
موسیقی درمانگرها می توانند به صورت انفرادی فعالیت کنند یا در همکاری نزدیک با متخصصان حوزه سلامت روان مانند روانپزشکان و روانشناسان، بخشی از تیم مشاوره ای توانبخشی را تشکیل دهند. در حال حاضر، حدود ۵۰۰۰ نفر از این متخصصان در ایالات متحده آمریکا در این حرفه به شکل فعال حضور دارند.
تحقیقات علمی نشان داده اند که سیستم عصبی انسان نسبت به تحریکات صوتی و موزیکال واکنش مثبتی دارد. موسیقی درمانی، فرآیندی مشارکتی و پویاست. در این شیوه، فرد باید بتواند خود را در جریان موسیقی غوطه ور کرده و اجازه دهد که نغمه ها در تمامی ابعاد وجودی اش نفوذ پیدا کنند.
نکته ای که باید همواره در ذهن داشت این است که قدرت تخیل نقش بسزایی در اثربخشی موسیقی ایفا می کند. فراموش نکنید که انرژی، بازتاب اندیشه است و هرجا که ذهن متمرکز شود، انرژی نیز همان جا خواهد بود. برای اینکه بتوانید ارتباط عمیق تری با موسیقی برقرار کنید، دو نکته کلیدی را مدنظر داشته باشید:
- حجم صدا باید در سطحی تنظیم شود که با آن احساس راحتی داشته باشید.
- خود را بدون مقاومت در اختیار جریان موسیقی قرار دهید و اجازه دهید احساسات تان با آن همسو شوند.
تکنیک ها و روش های موسیقی درمانی
یکی از شیوه های متداول در موسیقی درمانی، گوش دادن غیر فعال به موسیقی است. در این روش، اغلب بیماران به موسیقی مورد علاقه و انتخابی خود گوش می دهند و در برخی موارد از هدفون بهره می گیرند. همچنین اختیار تنظیم صدا و حتی کنترل دستگاه پخش در اختیار آن ها قرار داده می شود.
از مهم ترین اهداف درمانی در این تکنیک، می توان به کاهش میزان درد، کم شدن اضطراب و استرس ناشی از بیماری، کاهش نیاز به مصرف داروهای بی حسی و تسکین دهنده، کاهش عوارض جانبی داروها و در نهایت، کوتاه تر شدن دوره بستری شدن در مراکز درمانی اشاره کرد.
انتخاب موسیقی براساس سلیقه شخصی بیمار و با در نظر گرفتن ویژگی های روحی، خاطرات گذشته، حالت های روانی و سبک شخصیتی او صورت می گیرد. این انتخاب اغلب باعث تداعی خاطراتی می شود که در گذشته تجربه شده اند و تحریک این خاطرات، سیستم عصبی را هم در سطح آگاه و هم در سطح ناخودآگاه درگیر می کند. این درگیری عصبی می تواند به بروز واکنش هایی متفاوت منجر شود که مدیریت و هدایت آن باید توسط متخصص موسیقی درمانی انجام گیرد و فرآیند درمان باید با تداوم و نظارت همراه باشد تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
برخی از نتایج مهمی که از این تکنیک به دست آمده اند، شامل کاهش درد در کنار حرکات ریتمیک، بهبود عملکرد حرکتی، ارتقاء مدت و کیفیت حرکت در بیماران دچار ضعف عضلانی، افزایش ظرفیت تنفس و موارد کاربردی فراوان دیگر است.
فهرست مطالب
- موسیقی درمانی چیست؟
- جلسات موسیقی درمانی به چه شکل برگزار می شود؟
- چگونه یک موسیقی درمانگر را انتخاب کنیم؟
- تکنیک ها و روش های موسیقی درمانی
- موسیقی وتآثیرات متفاوت آن بر انسان (نقش درمان کننده
- کاربرد موسیقی درمانی وکاربرد مواردی چند از موسیقی درمانی
- موسیقی درمانی چگونه اثر می کند
- موسیقی ونقش درمانی آن
- موسیقی درمانی در پزشکی
- برای درمان با این روش چه احتیاطی لازم است
- موسیقی و نقش بیماری زایی آن
هنوز نظری ثبت نشده است.