حسادت در کودکان یکی از هیجانات طبیعی ولی چالش برانگیز دوران رشد است. این تحقیق به بررسی علل، نشانه ها و راهکارهای کاهش حسد در کودکان می پردازد و به والدین کمک می کند تا با درک بهتر این احساس، تربیتی سالم تر و موثرتر داشته باشند.
چکیده
حسادت، یکی از شایع ترین واکنشی هایی است که از حدود دو سالگی آغاز می شود و با رشد کودک، ممکن است تا بزرگ سالی نیز ادامه یابد. حسد کودکان در سنین بین 2-4 سال و همچنین در ایام بلوغ به شدیدترین مرحله خود می رسد. منشا حسادت احساس این خطر است که موقعیت کودک در اثر نفوذ دیگری به خطر افتاده و دیگر نمی تواند آن موقعیت قبلی را داشته باشد. علاقه مفرط به خود و برتری جویی و استفاده انحصاری از مهر و محبت، او را به این امر می کشاند و این علاقه به حدی است که او تاب مقاومت ندارد.
گمان می کند دنیا برای او دیگر به پایان رسیده و نمی تواند ادامه زندگی دهد. لازم به ذکر است که تهیه چند چیز و تقسیم آن به طور مساوی بین فرزندان، ضرورتاً به حل مشکلات حسادت نمی انجامد؛ زیرا در هر صورت، کودکان بزرگ تر به دلیل ارشد بودن خود، احساس می کنند که باید سهمی بیش از دیگران نسبت به بقیه داشته باشند. اما والدین می توانند با توضیح و توجیه و فراهم کردن مقدمات فکری و شناختی، از بروز حسادت پیشگیری نمایند.
مقدمه
حسادت، یکی از شایع ترین واکنشی هایی است که از حدود دو سالگی آغاز می شود و با رشد کودک، ممکن است تا بزرگ سالی ادامه یابد و بر طبق الگوهای مختلف فرهنگی، به صورت های متفاوتی جلوه گر شود. کودکان معمولاً دوست دارند که سعادت و خوشی شان حالت انحصاری داشته باشد و هیچ کس نتواند سعادت و خوشی را از آن ها برباید. حسادت در کودک هنگامی ایجاد می شود که به اعتقاد وی، عاطفه یا محبتی را از دست داده باشد؛ او در این هنگام تن به حسادت می دهد و راه بدخواهی را برای آن کس که چنین نعمتی را از او ربوده است، در پیش می گیرد.
در الگوی حسادت، غالباً نوعی ترس نیز وجود دارد؛ زیرا حسود احساس می کند که دیگری عاطفه شخص مورد علاقه او را نسبت به وی به خطر انداخته است و یا مقامی را که او انتظار رسیدن به آن را داشته، دیگری احراز کرده است. بنابراین، موقعیتی که حسادت را برمی انگیزد، غالباً یک موقعیت اجتماعی است. پس حسود کسی است که از داشتن نعمتی برای شخصی ناراحت است و آرزوی از بین رفتن آن را دارد. اگر حسادت بیش از حد باشد، مانند اضطراب جنبه مرضی پیدا می کند و در سازگاری کودک اختلال ایجاد می نماید.
یک آمار جالب توجه جهانی می گوید که تمامی کودکان درصدی از حسادت را نسبت به خواهر، برادر یا کودکان دیگر تجربه می کنند. حتماً شما هم وقتی کودک 4 ساله تان با حسرت از ماشین پسر همسایه تعریف کرده و از شما خواسته تا مثل همان را برایش بخرید متوجه حسادت فرزندتان شده اید. شاید هم وقتی دخترتان عروسک دخترخاله اش را یواشکی برداشته تا با خودش به خانه ببرد متوجه شده باشید که او هم درگیر حسادت شده است. گاهی هم کودکان بزرگتر به همکلاسی شان که نمره بالاتر گرفته حسادت می کنند و ممکن است با به دنیا آمدن یک نوزاد جدید در خانه دست به خشونت بزنند و سعی کنند رقیب تازه را از میدان خانواده بیرون کنند.
تجربه این حسادت ها که خود انواع مختلفی دارند می تواند برای فرزند شما مشکلاتی ایجاد کند و نه تنها روابط او با همسالانش را به خطر بیندازد بلکه باعث سرخوردگی و ناراحتی خود او هم بشود. به همین علت متخصصان توصیه می کنند والدین باید حسادت کودک را به عنوان احساس طبیعی کنترل کنند زیرا اگر کودک خودش را با کوچولوهای اطراف خود مقایسه کند به مشکلاتی دچار خواهد شد. کنترل حسادت کودک به او احساس بهتری خواهد داد و می تواند روابط اجتماعی بهتری هنگام برخورد با دیگر کودکان داشته باشد. بنابراین سعی کنید به کودک کمک کنید که حسادت خود را کنترل کند و به جای حسادت، غبطه را جایگزین کند تا او را به تلاش بیشتر وا دارد نه آسیب رساندن به خودش و دیگران!
تفاوت های فردی در حسادت
مقدار و شدت حسد در کودکان، متفاوت است و با عواملی از قبیل سن، جنس، هوش و رشد ذهنی، تعداد کودکان در یک خانواده و طرز رفتار والدین بخصوص رفتار مادر بستگی دارد. حسد کودکان در سنین بین 2-4 سال و همچنین در ایام بلوغ به شدیدترین مرحله خود می رسد. از هر سه بچه حسود دو تایشان دخترند. حسد در میان کودکان باهوش تر بیشتر است. در روابط بین دختر و دختر بیشتر حسد مشاهده شده است تا روابط بین پسر و پسر و دختر و پسر.
هر چه کودکان در یک خانواده کمتر باشند، حسد در میان آن ها بیشتر است و غالبا نخستین فرزند خانواده بیشتر حسود می شود. غالب اوقات رفتار مادر است که حسد اطفال را سبب می شود. مادری که بیش از حد به اطفال اظهار علاقه کند و مادرانی که در مقررات انظباطی خود ثبات و نظم ندارند، بیش از مادران معتدل و منظم حسد فرزندان خود را باعث می شوند. هرقدر توجه و علاقه مادر به بچه کمتر باشد، بروز حسد کمتر است.
فهرست مطالب
- مقدمه
- تفاوت های فردی در حسادت
- زمینه های رشد حسادت یا علل آن
- الف ـ شرایط خانواده و تفاوت های فردی
- ب ـ برخوردهای تبعیض آمیز
- ج ـ احساس محرومیت
- نشانه های رفتاری کودک حسود
- 1ـ واکنش های مستقیم
- 2ـ واکنش های غیر مستقیم
- راهکارهایی برای درمان و پیش گیری از حسد کودکان
- نتیجه گیری
- فهرست منابع
هنوز نظری ثبت نشده است.